Oljudįlkingin ķ Vįgi

Olja og steinar oljusperra

Fuglafrųšifelagiš hevur sent Heilsufrųšiligu starvsstovuni fyrispurning um, hvussu er viš nįttśruni į stųšum, rakt av oljulekanum frį Vįgsverkinum, serstakliga fuglalķvinum, og hvat hevur veriš gjųrt fyri at stašfesta hvųr stųšan er.

Til hetta er at siga, at Heilsufrųšiliga starvsstovan, lķka sķšan frįbošanina um oljulekan į Vįgsverkinum hin 6. desember 2006, hevur fylgt gongdini viš at basa dįlkingini neyvt og hevur veriš ķ samstarvi viš Vįgs kommunu og SEV viš vegleišing og stušli. Vįgs kommuna er umhvųrvismyndugleiki į stašnum og tekur sęr av at basa dįlkingini į firšinum og ķ fjųruni. SEV, sum hevur įbyrgd av dįlkingarkelduni, tekur sęr av at basa dįlkingini į sjįlvum dįlkingarstašnum.

Tį tķlķkar dįlkingar henda er taš umrįšandi, at allir partar gera sķtt ķtasta til at stešga dįlkingini, at avmarka skašan og at rudda upp eftir skašanum. Hetta er taš sum hevur veriš ķ gongd į skašastašnum og HS hevur mett at tamarhald alla tķšina hevur veriš į stųšuni, hóast vit eisini eru greiš yvir, at taš eru ųkir har framhaldandi įbųtur kunnu verša gjųrdar.


Ivaleyst kann verša funnist at leiklutinum hjį ymisku pųrtunum ķ sambandi viš at basa dįlkingini, eisini Heilsufrųšiligu starvsstovuni. Eingin ivi skal tó vera um, at vit meta oljudįlking įlvarligt. Oljudįlking er įlvarlig og til skaša fyri bęši fugl og djóra- og plantulķv annars, umframt at hon er til ampa fyri fólk viš at dįlka bįtar, strendur o.a.


Arbeišiš at basa dįlkingini er ķ gongd, bęši viš Vįgsverkiš og runt um į firšinum. Vónandi gongur ikki ov long tķš til ųll dįlkingin er tikin upp. Heilsufrųšiliga starvsstovan fylgir įhaldandi viš arbeišinum og ger sķnar metingar um stųšuna. Dįlking viš tungolju, sum talan er um ķ Vįgi, er torfųrari at basa enn eitt nś dieselolja, sum er tann dįlking, sum vit vanliga sķggja. Hinvegin er dieselolja munandi meiri eitrandi fyri djóra og plantulķv. Fuglar eru ķ serligum vanda. Kemur olja į fjašrarnar, missa teir evni at skżggja vatn. Hetta ger, at sjógvur kann koma at holdinum og fuglurin doyr ķ kulda ella sųkkur.


Greitt er at tungolja hevur dįlkaš Vįgsfjųrš, og oljan hevur spjatt seg um fjųršin og dįlkaš partar av mųlini. Umframt ųkiš viš SEV tangan er ųkiš viš Skipamųl ringast dįlkaš. Av tķ at ongin skipaš upptųka ella skrįseting hevur veriš, finst einki samlaš yvirlit yvir deyšan fugl. Vįgs kommuna hevur tikiš einar 20-25 deyšar ęšur upp umframt fimm skarvar. Onkur vil tó vera viš, at tališ į deyšum fugli er vęl hęgri enn hetta.


Tųrvur er į eini betri skjalfesting av lķvfrųšiligum skašum eftir oljudįlking, eins vęl og taš er neyšugt at hava kunnleika til fuglastovnar, stovnsstųddir og hvussu hesir flyta seg runt landiš. HS hevur ķ hyggja at tosa viš norskar samstarvsfelagir og kanna hvussu tey arbeiša viš slķkum. Eisini hava vit havt samband viš Nįttśrugripasavniš og er semja um at kanna hvussu ein fųroysk skipan kann byggjast upp.


Heilsufrųšiliga starvsstovan fegnast um, at Fuglafrųšifelagiš vķsir hendan įhuga. Ašrastašni sķggja vit ofta at felųg skipa fyri móttųku og bjarging av oljudįlkašum fugli og kundi hetta veriš eitt ųki sum Fuglafrųšifelagiš gav sķtt ķskoyti til, tį tķlķkar dįlkingar henda. Um Fuglafrųšifelagiš hevur kunnleika til hvussu nógvur fuglur hevur hildiš til ķ ųkinum og hvųnn skaša dįlkingin hevur havt ella framhaldandi kann hava so er HS sera fegin um at fįa kunnleika um hetta.


Annars kann nevnast, at sķšani 2001, tį fariš var undir oljuleiting ķ Fųroyum, hevur ymiskt veriš gjųrt fyri at menna eina tilbśgvingarętlan ķmóti oljudįlking. Tżšandi įbųtur seinastu įrini eru, at gjųrd eru kort yvir viškvęmar strandaleišir (sķ hesa slóšina). Eisini er gjųrdur tann sokallaši "Leistur fyri kommunalar tilbśgvingarętlanir ķmóti oljudįlking" (sķ hesa slóšina)
, sum HS sķšani hevur strongt į fyri at fįa kommunur til at brśka. Saman viš MRCC, lųgreglu o.ų. hevur HS eisini veriš viš til at gera eina sokallaša frįbošanartalvu (sum er ķ tlf. bókini), sum nś hevur boriš viš sęr, at alt fleiri dįlkingar verša frįbošašar til rętta myndugleika. Tikin eru stig til at ųkja um samstarviš millum myndugleikar, sum hava įbyrgd ķ.s.v. oljudįlking og vķst er į, at tųrvur er į hęgri revsing fyri dįlking, soleišis sum nżggja havumhvųrvisverndarlógin eisini leggur upp til.

Nakaš sum HS framhaldandi ynskir at menna er at ųkja kunnleikan um tilfeingiš fram vid strandalinjuna. HS vil fegiš inn ķ eitt samstarv vid t.d. Fuglafrųšifelagiš og annan serkunnleika um fugl ella djóra- og plantulķv sum heild. HS metir at taš hevur stóran tżdning at nógv veršur gjųrt fyri at varšveita eitt fjųltįttaš djóra- og plantulķv.

Sķ annars evni um oljudįlking į www.hfs.fo.